Mapka informacyjna Olkuskich Szlaków Rowerowych to praktyczne narzędzie dla każdego, kto chce poznać okolicę Olkusza na dwóch kółkach. System składa się z dziewięciu oznakowanych tras o łącznej długości ponad stu kilometrów, prowadzących przez najbardziej malownicze zakątki Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Nie trzeba być wyczynowcem – trasy zaprojektowano z myślą o przeciętnym turyście, który chce aktywnie spędzić weekend z rodziną.
Co wyróżnia te szlaki? Możliwość swobodnego planowania. Dzięki przemyślanemu układowi tras można tworzyć krótsze lub dłuższe pętle, dostosowane do własnej kondycji i czasu.
- dziewięć tras o różnym poziomie trudności
- malownicze krajobrazy Jury
- możliwość dopasowania tras do kondycji
- szlaki historyczne z tablicami edukacyjnymi
- idealne dla rodzin z dziećmi
Sieć szlaków rowerowych w okolicach Olkusza
System obejmuje pięć głównych szlaków tematycznych oraz cztery łącznikowe. Każdy ma swój charakter i prowadzi przez inne rejony gminy. Niebieski szlak „Okrężny” to najbardziej rozbudowana trasa licząca około 38 kilometrów, która łączy najważniejsze atrakcje – ruiny zamku w Rabsztynie, charakterystyczne wzniesienie Januszkowej Góry oraz źródła rzeki Sztoły. To dobra opcja na całodniową wycieczkę dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym.
Zielony szlak „Wschodni” daje możliwość poznania północno-wschodnich zakątków gminy. W połączeniu z niebieskim „Okrężnym” tworzy pętlę mierzącą 19 kilometrów – wystarczająco, żeby zobaczyć coś ciekawego, ale nie na tyle długą, by męczyć młodszych rowerzystów.
Żółty szlak „Januszkowej Góry” umożliwia objechanie jednego z najbardziej fotogenicznych wzniesień jurajskich w okolicy. Dla miłośników historii przygotowano czarny szlak „Kordonu Granicznego”, który biegnie wzdłuż dawnej granicy między zaborem rosyjskim a austriackim z 1815 roku. Wzdłuż trasy stoją tablice informacyjne opowiadające, jak granica wpływała na życie miejscowej ludności i jakie wydarzenia rozegrały się tu podczas Powstania Styczniowego.
Przez sosnowe lasy i jurajskie wzniesienia
Trasy prowadzą przez zróżnicowane tereny. Jedzie się przez sosnowe i bukowe lasy, mijając charakterystyczne dla Jury wapienne skały i wychodnie. Na szlakach można trafić na rezerwat przyrody Pazurek z pięciokilometrową ścieżką dydaktyczną i licznymi tablicami edukacyjnymi. To świetne miejsce dla dzieci, które lubią nie tylko jeździć, ale i poznawać przyrodę.
Niektóre odcinki biegną skrajem dawnej Pustyni Starczynowskiej – terenu, który kiedyś był całkowicie wylesiony przez działalność górniczą i hutniczą. Dzisiaj to już las, ale nazwa pozostała. Szlaki łączą się ze sobą nawzajem oraz z czerwonym Jurajskim Szlakiem Rowerowym Orlich Gniazd, jednym z najpopularniejszych szlaków rowerowych w Polsce, co daje jeszcze więcej możliwości planowania tras.
Czarny szlak „Kordonu Granicznego” prowadzi wzdłuż dawnej granicy zaborów, gdzie do dziś można zobaczyć pozostałości rosyjskich posterunków granicznych zwanych kordonami oraz kamienne kopce oznaczające przebieg granicy.
Dla kogo są Olkuskie Szlaki Rowerowe
Trasy zaprojektowano z myślą o rodzinach i turystach rekreacyjnych. Nie ma tu ekstremalnych podjazdów ani technicznych single tracków – większość odcinków prowadzi po utwardzonych drogach leśnych, asfalcie lub dobrze przejezdnych szutrówkach. Oczywiście zdarzają się fragmenty piaszczyste czy strome zjazdy, ale to raczej urozmaicenie niż przeszkoda.
Dla zaawansowanych rowerzystów ciekawą opcją będzie właśnie czarny szlak „Kordonu Granicznego” – bardziej wymagający technicznie i kondycyjnie. Rodziny z małymi dziećmi mogą wybrać krótsze pętle, łącząc fragmenty różnych szlaków. Dzięki czterem szlakom łącznikowym można skracać lub wydłużać trasy w zależności od potrzeb.
Co konkretnie zobaczysz na trasach
Jadąc niebieskim szlakiem „Okrężnym”, który można połączyć z czerwonym Szlakiem Orlich Gniazd, mija się Halę Sportowo-Widowiskową MOSiR w Olkuszu – dobry punkt startowy z parkingiem. Dalej trasa prowadzi do Rabsztyna z ruinami średniowiecznego zamku, następnie przez Januszkową Górę – malownicze wzniesienie z jaskinią zwaną Januszkową Szczeliną i skałami przyciągającymi wspinaczy. Nazwa góry pochodzi podobno od imienia grasującego tu niegdyś zbója.
Na trasie do źródeł Sztoły można odpocząć przy niewielkiej rzeczce, która wypływa gdzieś w lesie – to spokojne miejsce, gdzie przyjemnie zrobić przerwę na drugie śniadanie. Szlaki przebiegają też przez wsie: Osiek, Witeradów, Żuradę, Bukowno – można więc zatrzymać się w sklepie po wodę czy coś słodkiego.
Januszkowa Góra to jedno z najbardziej charakterystycznych wzniesień w okolicy Olkusza. Znajduje się tu jaskinia Januszkowa Szczelina oraz liczne formacje skalne będące celem wspinaczy.
Praktyczne informacje dla rowerzystów
Dostęp do map i folderów ze schematami szlaków jest bezpłatny. Materiały można odebrać w recepcji Hali Sportowo-Widowiskowej MOSiR w Olkuszu przy ulicy Wiejskiej 1a. Mapy dostępne są również w wersji cyfrowej na stronie internetowej olkuskiego MOSiR, gdzie znajdzie się szczegółowe opisy przebiegów tras z kilometrażem i punktami charakterystycznymi.
Szlaki są oznakowane kolorowymi znakami – każdy ma swój kolor, co ułatwia orientację w terenie. Warto jednak mieć ze sobą mapkę, zwłaszcza jeśli planuje się łączenie różnych tras. W lesie nie zawsze jest zasięg telefoniczny, więc lepiej pobrać mapy offline lub mieć papierową wersję.
Jak dojechać i ile czasu zarezerwować
Olkusz leży około 40 kilometrów na północny zachód od Krakowa. Dojazd samochodem z Krakowa trwa mniej więcej 40-50 minut, głównie drogą krajową nr 94 lub autostradą A4 i dalej drogą wojewódzką. Parking przy Hali Sportowo-Widowiskowej MOSiR to dobry punkt startowy – jest bezpłatny i można stamtąd rozpocząć większość tras.
Można też dojechać pociągiem – Olkusz ma stację PKP z połączeniami do Krakowa i Katowic. Od dworca do centrum miasta jest około kilometra, a przy cmentarzu znajdują się drogowskazy szlaków rowerowych oraz łącznika dojazdowego do dworca.
Czas potrzebny na przejechanie tras zależy od kondycji i wybranej pętli. Najkrótsze trasy można pokonać w 1,5-2 godziny spokojnej jazdy, dłuższe – jak 38-kilometrowy szlak „Okrężny” – zajmą 4-6 godzin z przerwami na zwiedzanie i odpoczynek. Warto zaplanować czas z zapasem, żeby móc zatrzymać się przy ciekawych miejscach i zrobić zdjęcia.
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olkuszu organizuje też Rodzinne Rajdy po Olkuskich Szlakach Rowerowych – to dobra opcja dla tych, którzy wolą jechać w grupie z przewodnikiem. Informacje o terminach rajdów można znaleźć na stronie MOSiR.
Ceny: Korzystanie ze szlaków jest bezpłatne. Mapy i foldery – również za darmo.
Godziny: Szlaki dostępne cały rok, całą dobę. Najlepszy czas na przejazdy: wiosna, lato i wczesna jesień.
Gdzie odebrać mapę: Recepcja Hali Sportowo-Widowiskowej MOSiR, ul. Wiejska 1a, Olkusz. Mapy również online na mosir.olkusz.pl/szlaki-rowerowe/
Parking: Bezpłatny przy Hali MOSiR, ul. Wiejska 1a.
Dojazd: Samochodem z Krakowa ok. 40 km (droga krajowa 94 lub A4), pociągiem do stacji Olkusz.