W sercu Małopolski, w mieście Olkusz, znajduje się wyjątkowa atrakcja turystyczna, która łączy historię pożarnictwa z walką o wolność Polski. Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej im. Stefana Ząbczyńskiego to niezwykłe miejsce, które przenosi zwiedzających w czasie, prezentując bogatą kolekcję sprzętu strażackiego i pamiątek historycznych. Założone w 1978 roku, muzeum jest owocem pasji Stefana Ząbczyńskiego, długoletniego prezesa olkuskiej Ochotniczej Straży Pożarnej.
Historia i założyciel
Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej zostało założone z okazji 500. rocznicy udokumentowanych wzmianek o istnieniu olkuskiej straży ogniowej. Jego twórcą i wieloletnim kustoszem był Stefan Ząbczyński, urodzony w 1920 roku, który przez lata pełnił funkcję prezesa olkuskiej Ochotniczej Straży Pożarnej i został uhonorowany tytułem Honorowego Obywatela Olkusza. To dzięki jego niezwykłej pasji kolekcjonerskiej możemy dziś podziwiać unikalne zbiory sprzętu strażackiego, samochodów, konnych sikawek, hełmów, pasów, toporów i mundurów strażackich z XIX i XX wieku.
Ekspozycje muzeum
Sprzęt strażacki i historyczne pamiątki
W muzeum znajduje się bogata kolekcja sprzętu strażackiego, w tym ręczne sikawki, wozy strażackie, hełmy, toporki i mundury z XIX i XX wieku. Jednym z największych skarbów jest XVII-wieczny dzwon alarmowy, który pierwotnie znajdował się w olkuskim klasztorze augustianów. Można tu również zobaczyć strażackie wozy konne, beczkowóz z okresu międzywojennego oraz pokaźną kolekcję motopomp i prądownic. Największą atrakcją jest zabytkowy samochód gaśniczy z okresu II wojny światowej, nazywany „Jaśkiem”.
Kolekcja hełmów i sztandarów
W muzeum znajduje się wyjątkowa kolekcja strażackich hełmów oficerskich z przełomu XIX i XX wieku. Najstarszy i najcenniejszy z nich to skórzany hełm ze złotym okuciem i grzebieniem, pochodzący z 1885 roku, który należał do Edwarda Chmielewskiego, pierwszego naczelnika olkuskiej straży. Wśród eksponatów znajduje się również ponad trzydzieści sztandarów straży pożarnych i innych instytucji, z najstarszym, ręcznie malowanym sztandarem olkuskiej straży pożarnej z 1885 roku.
Ekspozycja poświęcona walce o wolność Polski
Szczególny charakter ma ekspozycja poświęcona walce o wolność Polski. Można tu zobaczyć mundury wojskowe, broń oddziałów partyzanckich oraz osobistą broń członków ruchu oporu – działaczy strażackich. Wystawa obejmuje również odznaczenia, medale, dokumenty, zdjęcia i osobiste pamiątki strażaków. Wśród eksponatów znajduje się m.in. mundur żołnierza Legionów Piłsudskiego, łóżko polowe z armii gen. Andersa, czy orzeł dobosza z 1863 roku.
Informacje dla odwiedzających
Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej im. Stefana Ząbczyńskiego znajduje się przy ul. Floriańskiej 8 w Olkuszu. Godziny otwarcia: od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 – 16:00. W soboty i niedziele zwiedzanie jest możliwe po uprzedniej rezerwacji telefonicznej dla grup powyżej 10 osób. Bilety są dobrowolne, a wpływy z nich wspierają działalność muzeum. Dojazd do muzeum jest łatwy, gdyż znajduje się ono kilkadziesiąt metrów od Rynku w Olkuszu.
Podsumowanie
Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej im. Stefana Ząbczyńskiego to wyjątkowe miejsce, które łączy historię pożarnictwa z walką o wolność Polski. Bogate zbiory i unikalne eksponaty sprawiają, że jest to atrakcja nie tylko dla miłośników historii, ale także dla wszystkich zainteresowanych kulturą i tradycją regionu. Zwiedzanie muzeum to nie tylko wędrówka przez przeszłość, ale także okazja do zrozumienia roli, jaką strażacy odegrali w kształtowaniu historii Polski.