Wybitni olkuszanie – Marcin Biem

Rola Olkusza w XV i XVI wieku

Każdy, kto urodził się i mieszka w Olkuszu z całą pewnością może osiągnąć sukces. I to sukces nie tylko lokalny, ale wręcz ogólnopolski. Oczywiście, aby tak się stało potrzebny jest nie tylko wrodzony talent, ale też dużo ciężkiej pracy. Sportowcy muszą trenować w pocie czoła i odmawiać sobie bardzo wielu przyjemności. Artyści wciąż muszą się rozwijać i szukać nowych źródeł inspiracji jak i sposobów wyrażania twórczości. Intelektualiści muszą poszerzać swoje horyzonty, dyskutować i nie bać się nowych pomysłów. Naukowcy wciąż muszą badać i sprawdzać zjawiska przyrody, a także tworzyć nowe teorie. Tak to wygląda współcześnie, jeśli chce się być kimś. Jednakże mało kto wie o tym, jak wielką rolę w XV-sto i XVI-wiecznej Polsce pełnili olkuszanie. Otóż zajmowali oni czołowe stanowiska, a także byli znacznymi autorytetami w dziedzinie nauki. Taką osobą był Marcin Biem, o którym dzisiaj co nieco sobie opowiemy.

Młodość i pierwsze sukcesy

Marcin Biem przyszedł na świat w Olkuszu, w 1470 roku. Jego ojciec, również Marcin Biem był jednym z najzamożniejszych olkuskich mieszczan. Natomiast matka, której imienia nie znamy na nazwisko panieńskie miała Bylica. Nie jest to bez znaczenia, bowiem była ona spokrewniona z Marcinem Bylicą, który był profesorem Akademii Krakowskiej, lekarzem, astrologiem i astronomem. Marcin Biem, o którym opowiadamy swoje studnia na Akademii Krakowskiej rozpoczął w semestrze zimowym 1486/1487. Zaledwie po 5 semestrach studiowania otrzymał bakalaureat. Tytuł magistra uzyskał w 1491 roku i od tego samego roku wykładał przedmioty matematyczne na Akademii Krakowskiej. Jednocześnie do 1494 roku w swojej pracy naukowej zajmował się badaniem pism Arystotelesa. Kiedy w ramach Akademii otworzono Kolegium Mniejsze – 1496 roku – Marcin Biem zaczął także wykładać tam astrologię. W 1500 roku przyjęto go do Kolegium Większego i od razu mianowano na stanowisko dziekana tej jednostki. Wykładał także na wydziale artium. Przerwę od kariery naukowej Marcin zrobił sobie w latach 1507-1513. Wrócił wówczas do Olkusza, gdzie nauczał. Rok 1513 stał się powrotem Marcina Biema do świata akademickiego i jednocześnie oznaczało to wielki przełom.

Wyprzedził papieża

W latach 1513-1517 Marcin Biem studiował teologię, z której uzyskał doktorat. Oprócz tego zajmował się astronomią, więc dostrzegł, że potrzebne są zmiany w kalendarzu juliańskim. Wobec tego rozpoczął tworzenie reformy tego kalendarza, na niemal 70 lat przed tym, nim papież Grzegorz XIII wprowadził kalendarz gregoriański w 1582 roku.

Marcin Biem niemalże do swojej śmierci wykładał w Akademii Krakowskiej. Z uczelnią, ze względu na zły stan zdrowia pożegnał się w 1539 roku. Nie wrócił już do Olkusza. Zmarł w Krakowie 9 listopada 1540 roku. W trakcie swojej kariery cztery raz sprawował urząd rektora Akademii Krakowskiej.

Przeczytaj ten artykuł, a dowiesz się czegoś ciekawego o historii naszego regionu.